ANKARA - BHA
Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleşmeyle birlikte tüketicilerin daha fazla reklam ve ilanla karşı karşıya kaldığına dikkat çekilerek, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı korumanın güçlendirildiği belirtildi.
Yeni düzenlemeye göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek sunulan hedefli reklamlarda, reklam verenler reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere açık ve kolay erişilebilir şekilde bildirmekle yükümlü olacak.
Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklandı.
Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan tanıtımlarda, herhangi bir ücret, indirimli ürün veya hizmet ya da etkinlik katılımı karşılığında menfaat sağlanması halinde paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresinin açık şekilde yer alması zorunlu olacak.
Şartlı satış kampanyaları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi tutulacak. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden önceki son fiyat esas alınacak.
Yönetmelikle birlikte falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmetlerin reklamlarına yönelik mevcut yasak sürerken, yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklamlar da yasak kapsamına alındı.
Tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına ilişkin süreçte de değişikliğe gidildi. Satıcı veya sağlayıcılara değerlendirmeler yayımlanmadan önce tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
Yapay zeka kullanılarak insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Ayrıca, gerçek kişilerin yapay zeka teknolojileriyle oluşturulan dijital kopyalarının bir ürün veya hizmeti deneyimlemiş ya da tavsiye ediyormuş izlenimi veren reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.
Düzenleme kapsamında çevresel beyan içeren reklamlara da yeni kurallar getirildi. "Çevre dostu" gibi genel ifadelerin herhangi bir açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel iddiaların ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu tutulurken, bu beyanların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle doğrulanması gerekecek.
Takviye edici gıdaların, normal beslenmenin yerine geçiyormuş izlenimi oluşturacak şekilde tanıtılması yasaklandı. Sağlık beyanı kapsamı dışında kalan hususlarda ise karşılaştırmalı reklam yapılabilecek.
Yönetmelikle ayrıca akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak biçimde kullanılmasının önüne geçilmesi hedeflenirken, satın alma süreci doğrulanamayan platformlardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına da izin verilmeyecek. Değerlendirmelerin farklı başlıklar altında sunulması halinde ise tüm yorumların tüketicinin kolayca ulaşabileceği şekilde birlikte gösterilmesi zorunlu olacak.
